Przejdź do treści
Ilustracja żółtego pałacu z czerwonym dachem, dwiema wieżami i ozdobnym wejściem. Przed budynkiem trawnik, alejki i niski żywopłot.
Wróć do Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu

Punkt zainteresowania

Dwojaki z okolic Opoczna

Podwójny gliniany garnek służył do przenoszenia posiłku na pole.

O eksponacie

Te dwojaki przywieźli po drugiej wojnie światowej osadnicy z okolic Opoczna. Podwójne naczynie znalazło się wśród rzeczy przeniesionych wraz z domowym gospodarstwem na Dolny Śląsk. Na wystawie reprezentuje przedmioty związane z codzienną pracą i przygotowywaniem jedzenia. Garncarz ulepił ręcznie dwa jednakowe garnuszki. Połączył je paskami gliny mniej więcej w połowie wysokości. Wspólne ucho, ustawione prostopadle do naczyń, pełniło funkcję uchwytu. Dwa pojemniki można było w ten sposób nieść razem, jedną ręką.

Dwojaków używano do początków XX wieku. Zanoszono w nich jedzenie osobom pracującym podczas żniw albo wykopków. W garnuszkach mieściły się między innymi zsiadłe mleko, gotowane ziemniaki i kasza. Płócienne okrycie pomagało utrzymać ciepło przenoszonych potraw. Naczynia często przykrywano podłużną deseczką, dopasowaną do wspólnego uchwytu. Wycinano w niej również otwór na trzonek łyżki. Takie pokrywki wykonywali zazwyczaj sami użytkownicy. Zdarzały się deseczki z ozdobnym brzegiem, wyciętym ornamentem, inicjałami właściciela lub datą. Prosty garnek bywał więc uzupełniany indywidualnie wykonanym drewnianym elementem.

Dla dzieci

Dwojaki to dwa połączone garnki. Garncarz zrobił je z gliny i dodał jeden wspólny uchwyt. Można było zabrać w nich posiłek dla osób pracujących na polu. Do środka wkładano na przykład ziemniaki, kaszę albo zsiadłe mleko.

Żeby gorące jedzenie wolniej stygło, garnki owijano płótnem. Często przykrywano je drewnianą deseczką z miejscem na uchwyt i łyżkę. Właściciele robili te pokrywki sami, niekiedy dodając wzory lub swoje inicjały. Pokazane dwojaki trafiły na Dolny Śląsk po drugiej wojnie światowej, wraz z ludźmi, którzy przybyli z okolic Opoczna.

Sprawdź się

Pytanie 1 z 2

Skąd przywieźli te dwojaki powojenni osadnicy?