„Dziewica Orleańska” Jana Matejki

Joanna d’Arc jedzie konno z orszakiem ku katedrze w Reims, gdzie ma się odbyć koronacja Karola VII. To lipiec 1429 roku, po zwycięstwie nad Anglikami. Matejko namalował tę scenę w 1886 roku. Płótno mierzy 973 na 484 centymetry i jest największym obrazem artysty.

Joanna trzyma sztandar z częściowo przesłoniętym wizerunkiem Boga. Patrzy ku świętej Małgorzacie, świętej Katarzynie i Michałowi Archaniołowi, postaciom związanym z jej wizjami. Obok chłopiec niesie zapaloną pochodnię. Ten szczegół zapowiada śmierć bohaterki na stosie, choć orszak dopiero zmierza na królewską uroczystość.

Matejko połączył różne momenty historii. Wśród uczestników umieścił arcybiskupa, który objął urząd dwadzieścia lat po śmierci Joanny i prowadził jej proces rehabilitacyjny. Pod baldachimem zgromadził „grupę zdrady”: króla, który nie pomógł jej podczas procesu, nieobecną na koronacji Marię Andegaweńską i Agnieszkę Sorel, która pojawiła się na dworze dopiero piętnaście lat później. Nie jest to więc wierny zapis jednego wydarzenia. Triumfalny pochód zawiera już zapowiedź osamotnienia i śmierci Joanny.