Bryndza rodziny Vagač

W 1787 roku Ján Vagač założył w Detvie pierwszą słowacką manufakturę bryndzy. Pochodził ze Starej Turej i zajmował się handlem oraz rzeźnictwem. Część ekspozycji poświęcona jego rodzinie prowadzi od gospodarki pasterskiej do zorganizowanego przetwarzania owczego sera. Rozległe pastwiska Podpoľania i rozwinięta hodowla owiec zapewniały miejscowe zaplecze tej działalności.

Bryndza powstaje z dojrzewającego sera, który jest rozdrabniany, wyrabiany i solony. W opisanym procesie Vagača ser dojrzewał bez soli na półkach, a następnie rozcierano go drewnianym wałkiem; później służyły do tego walce. Po dodaniu suchej soli masę pozostawiano do następnego rana, ponownie mieszano i wkładano do drewnianych beczułek. Taki sposób obróbki zmieniał konsystencję sera i pomagał go konserwować.

Wyroby rodziny trafiały do odbiorców poza regionem, również za granicę. Pierwotny budynek wytwórni z końca XVIII wieku nie zachował się. Stojący do dziś dom Vagačów pochodzi z 1905 roku, dlatego dzieje rodzinnej firmy są starsze od jej rozpoznawalnej siedziby.