Model szałasu pasterskiego

Ladislav Slobodník z Podkonic wykonał pomniejszoną replikę szałasu pasterskiego według autentycznych wzorów. Model, udostępniony w 2012 roku, obejmuje wyposażenie oraz zagrodę nazywaną honelnica. Dopełniają go figurki bacy, pasterzy i owiec, przygotowane jako elementy interaktywne ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i młodzieży. Przy budowie zachowano tradycyjne technologie i sposoby wykonania, zamiast ograniczać się do ogólnego zarysu zabudowań.

Tłem dla tej miniatury jest gospodarka pasterska rozwijająca się wraz z kolonizacją na prawie wołoskim. Na ziemiach dzisiejszej Słowacji proces ten obejmował okres od XIV do XVII wieku i włączał obszary górskie do użytkowania gospodarczego. Sezonowy wypas odpornych, długowełnistych owiec trwał zwykle od kwietnia do października.

Praca na szałasie była mocno związana z pozyskiwaniem mleka i wyrobem dojrzewającego sera owczego. Muzealna rekonstrukcja należy do opowieści o wołoskiej kulturze Podpoľania, obejmującej hodowlę, przetwórstwo mleka oraz pasterskie naczynia. Przy figurkach ludzi i zwierząt łatwo rozróżnić uczestników tej pracy: bacę, pozostałych pasterzy i doglądane przez nich stado.