Punkt zainteresowania
Rzeźbione formy piernikarskie
Drewniane matryce nadawały piernikom dekoracyjne kształty i przedstawienia.
Język treści
Na wystawie znajduje się kilkanaście rzeźbionych form piernikarskich, wybranych z muzealnego zbioru liczącego setki obiektów. Formy służyły do wytłaczania przedstawień w cieście. Ich dekoracja łączy umiejętności potrzebne w warsztacie piekarskim i przy rzeźbieniu drewna. Nie każdą formę musiał wykonywać sam piernikarz. Autorami bywali rzemieślnicy zatrudnieni w jego warsztacie, snycerze, drzeworytnicy, a nawet rzeźbiarze. Wytwarzanie form łączyło więc wiedzę o wypieku z umiejętnościami różnych specjalistów obrabiających drewno.
Rozwój śląskiego piernikarstwa przypadał szczególnie na XVI-XVIII wiek. Miód i przyprawy były kosztowne, dlatego piernik długo należał do produktów luksusowych. Większość warsztatów działała w miastach; na wsi było ich stosunkowo niewiele. Cena składników wpływała zatem na to, dla kogo powstawały wypieki. Upowszechnienie tańszych środków słodzących sprzyjało zmianom w produkcji. Pod koniec XVIII i w XIX wieku rosło znaczenie ośrodków prowincjonalnych oraz przedsiębiorstw fabrycznych. Upraszczano proces wytwarzania pierników, a bogato rzeźbione matryce coraz częściej trafiały do kolekcji. W muzeum oglądamy przedmioty, które wcześniej pracowały przy przygotowywaniu jedzenia.
Dla dzieci
W drewnianej formie piernikarskiej wyrzeźbiono wzór, który odciskano w cieście. Na wystawie pokazano kilkanaście form z dużo większej kolekcji. Mogli je robić piernikarze, zatrudnieni przez nich rzemieślnicy albo osoby zajmujące się rzeźbieniem drewna.
Pierniki długo były drogim przysmakiem. Do ich przygotowania potrzebowano miodu i przypraw, które dużo kosztowały. Warsztaty działały przede wszystkim w miastach. Z czasem produkcja stawała się tańsza i prostsza, a wypieki zaczęły powstawać również w fabrykach. Dawne ozdobne formy przestawały służyć do pracy i trafiały do zbiorów muzealnych.
Pytanie 1 z 2