Przejdź do treści
Ilustracja żółtego pałacu z czerwonym dachem, dwiema wieżami i ozdobnym wejściem. Przed budynkiem trawnik, alejki i niski żywopłot.
Wróć do Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu

Punkt zainteresowania

Zdobione kowadła dolnośląskie

Narzędzia pracy kowala noszą daty i dekoracje wykonane stemplami.

O eksponacie

Na ekspozycji pokazano zdobione i datowane kowadła dolnośląskie oraz dekoracyjne wyroby kowalskie. Kolekcja muzeum obejmuje 26 takich kowadeł; liczba ta dotyczy zbioru, nie liczby przedmiotów stojących na wystawie. Narzędzia pracy zachowały ślady dbałości o ich wygląd. Dekoracje kowadeł wykonano techniką stempelkową. Wiele egzemplarzy opatrzono datami. W kolekcji przeważają kowadła bezrożne, pozbawione charakterystycznego wydłużonego rogu. Różnica kształtu dotyczy samego narzędzia, a nie dołożonego elementu dekoracji.

Kowadło zajmowało centralne miejsce w dawnej kuźni. Przy palenisku znajdował się skórzany miech, którym doprowadzano powietrze do ognia. Pozostałe narzędzia przechowywano na ścianach, stołach lub w szafkach. Wyposażenie kuźni łączyło więc rozgrzewanie metalu z jego późniejszą obróbką. Kowale wykonywali narzędzia rolnicze, okucia drewnianych sprzętów i wozów, zawiasy oraz zamki. Ich wyrobami były również żelazne krzyże, kraty i elementy ogrodzeń. Na wystawie wyróżniono bogato dekorowane okucia wozów. Pod koniec XIX wieku tradycyjne kowalstwo zaczęło tracić znaczenie, pozostawiając po sobie zarówno narzędzia, jak i różnorodne metalowe wyroby.

Dla dzieci

Kowadło jest ciężkim narzędziem używanym przy obróbce metalu. Muzeum ma kolekcję 26 zdobionych dolnośląskich kowadeł, z której pokazuje przykłady na wystawie. Wzory wykonywano stemplami, a na wielu przedmiotach umieszczano daty.

W zbiorze przeważają kowadła bez wydłużonego rogu. W dawnej kuźni kowadło stało pośrodku. Obok paleniska pracował miech, który dostarczał powietrze do ognia. Kowale robili narzędzia, zawiasy, zamki, kraty i okucia do wozów. Te ostatnie mogły być bogato ozdobione. Praca kowala była potrzebna zarówno przy gospodarstwie, jak i przy wyposażaniu domu.

Sprawdź się

Pytanie 1 z 2

Ile zdobionych kowadeł obejmuje opisana kolekcja muzealna?