Płyta nagrobna Mieszka III Starego

Piaskowcowa płyta nagrobna Mieszka III Starego pochodzi z przełomu XII i XIII wieku. Jej wierzch zdobi płaskorzeźbiony krzyż procesyjny wsparty na półkolistej podstawie. Prostokątny kamień ma ukośnie ścięte boki, przez co przypomina niski, ścięty ostrosłup.

Książę zmarł w Kaliszu w marcu 1202 roku. Pochowano go w kolegiacie świętego Pawła na Zawodziu, nieopodal syna, Mieszka Młodszego. Płytę wiąże się z sarkofagiem stojącym na platformie fundamentowej, a nie wyłącznie z oznaczeniem grobu w posadzce.

Później kamień trafił do kościoła świętego Wojciecha, gdzie wykorzystywano go jako stopień. Nagrobek zmienił więc funkcję: element książęcego pochówku stał się częścią użytkową innej świątyni. W muzeum towarzyszy mu animacja przedstawiająca dzieje kolegiaty. Relikty tej budowli zachowały się na Zawodziu, w rezerwacie archeologicznym.