Kolekcja form piernikarskich

Drewniane formy z XVII-XX wieku nadawały piernikom ozdobne wizerunki. Wyrzeźbiony wzór odbijał się w cieście; kształt gotowego wypieku zależał więc także od ręki snycerza. Snycerstwo, czyli rzeźbienie w drewnie, było częścią piernikarskiego rzemiosła równie konkretną jak przygotowanie masy czy pieczenie. Na powierzchni form widać sposób opracowania drobnych szczegółów.

Historia muzealnej kolekcji zaczęła się w 1908 roku od zakupów klocków piernikarskich. Do zbiorów trafiały później formy z różnych miejscowości oraz toruńskich wytwórni. Są wśród nich klocki rzeźbione z jednej lub obu stron, a także formy złożone z kilku elementów, służące do tworzenia przestrzennych wypieków. Nie każdy piernik miał więc postać płaskiego ciastka.

Ozdoba niosła znaczenie. Pierniki wręczano jako podarunki, a ich przedstawienia nawiązywały do miłości, rodziny, religii i obyczajów. Zdobny wypiek mógł przekazywać treść wybraną na konkretną okazję. Kolekcja dokumentuje zarazem rzemiosło cukiernicze i zmieniające się motywy takich upominków. Muzeum gromadzi również współczesne formy wykorzystywane w edukacji, odróżniając je od historycznych klocków, które są zabytkami.